Có một "bảo tàng dân gian" trong ngôi chùa làng xứ Thuận Hóa

 (Nguyễn Hữu Thông và Nhóm Nghiên cứu)
IMG_2431

– “Kính nhi viễn chi”, với việc từ chối những ảnh hưởng của Hinduism (Ấn giáo với hệ thống tượng thần, lẫn kinh sách mang tính triết học vốn rất xa lạ với cộng đồng cư dân chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa);
– “Việt hóa”, tiếp biến một cách tức thì những tượng thờ không có nguồn gốc cụ thể, hoặc những biểu hiện của tín ngưỡng dân gian của người tiền trú bằng rất nhiều giai thoại khác nhau, phản ánh tính dung hợp và dung dị của văn hóa dân gian (trường hợp điển hình là sự tiếp biến hình ảnh của nữ thần Poh Nagar/ Bà mẹ xứ sở trong bối cảnh tượng thờ rất ít ỏi và Poh Nagar là sản phẩm văn hóa của lớp bình dân Chăm, chứ không hoàn toàn là tín ngưỡng của thương nhân Ấn giáo).
Điều này bước đầu cho thấy con đường phổ quát trong sự tiếp biến và dung hợp văn hóa của cộng đồng Việt với di sản của cộng đồng tiền trú.
Qua việc khảo sát một số trường hợp trên khu vực Trị – Thiên, bước đầu chúng tôi đề cập đến vấn đề tiếp biến văn hóa Chăm – Việt trong những ngôi chùa làng. Đây có thể xem là vấn đề không mới, nhưng từ những dẫn liệu cụ thể, có thể khái quát thành thế ứng xử của bộ phận cư dân trong các làng xã Việt ở địa bàn miền Trung.
Bạn đọc quan tâm có thể download toàn bộ nghiên cứu này ở link sau. Chùa làng ở Huế.