The making of ethnic boundaries between the Cil and the K'ho (Sre) in Ninh Gia, Duc Trong, Lam Dong, VN

 

Tạo lập ranh giới tộc người giữa người Cil và K’ho (Sre) ở xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng

ThS. Phạm Thanh Thôi
(Khoa Nhân học)
Lâm Đồng thuộc vùng Tây nguyên ở Việt Nam, nơi có nhiều thành phần tộc người sinh sống. Đáng chú ý, tên gọi của các nhóm tộc người thường thay đổi trong tiến trình lịch sử. Luôn có hiện tượng mất dần những tên gọi không còn ý nghĩa trên thực tế với các tộc người. Người Cil (K’ho-Chil) có cấu trúc xã hội mẫu hệ, tên dòng họ của các thế hệ con cháu và tài sản được kế thừa theo dòng mẹ. Mỗi làng (bon) có kích thước nhỏ, là không gian của 4-5 căn nhà sàn dài, thuộc 2 hay 3 dòng họ. Mỗi nhà sàn dài có nhiều vách ngăn, là nơi cư trú của một số cặp vợ chồng và con cái theo một dòng họ mẹ.

Trong các đợt điền dã nghiên cứu người Cil ở Lâm Đồng từ năm 2004 đến nay, tôi có nghe một số người Cil nói rằng, người Cil ở Đăng Srôn (xã Ninh Gia, huyện Đức Trọng) đã thành người Kơho hết rồi. Trong một số lần trao đổi với cán bộ phụ trách văn hoá và dân tộc ở huyện Đức Trọng, họ cũng nói, ở Đăng Srôn không có người Cil, đó là khu vực của người Kơho. Có cán bộ giải thích thêm, người Cil ở Đăng Srôn đã bị “K’ho hoá” rồi? Thực tế ở Đăng Srôn có người Cil không? Họ từ đâu đến và đã bị “K’ho hoá” như thế nào? Tại sao không chỉ có cán bộ địa phương quản lý về văn hoá dân tộc mà một số người Cil lại nói như thể? Thực tế, có ranh giới nào để phân định người Cil và người Kơho đang sống ở khu vực này? Trong bài viết này, tôi đã tập trung trình bày về quá trình hình thành các ranh giới mới giữa người Cil và K’ho tại xã Ninh Gia, Huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. 

THOI PHAM
Download full text here: TCTA 1(6) – 2013_Ph Thanh Thoi