Franz Boas: Lịch sử văn hóa cho hiện tại, hay lịch sử tự nhiên đã lỗi thời?

 Franz Boas: Lịch sử văn hóa cho hiện tại, hay lịch sử tự nhiên đã lỗi thời?

Nguyên bản: Michel Verdon 2007. “Franz Boas: cultural history for the present, or obsolete natural history?”, Journal of Royal Anthropological Institute, 13:2, pp.433-451.
Tác giả: MICHEL VERDON, Université de Montréal. Liên hệ: Dép. d’anthropologie, Université
de Montréal, C.P. 6128, Succursale Centre-ville, Montréal, Québec, Canada H3C 3J7.
michel.verdon@umontreal.ca
Người dịch: Nguyễn Thị Hiền, Viện Văn hóa – Nghệ thuật

TÓM TẮTFranzBoas
Gần đây, một số nhà nhân học theo trường phái tân Boas (neo-Boasian anthropologists) mô tả Boas như một nhà nhân học với cảm nhận sâu sắc về lịch sử, về cá nhân và chủ thể. Nghiên cứu sâu thực hành dân tộc học của Boas chứ không tập trung vào những tuyên bố lý thuyết và khái quát của ông, trước hết, tôi thấy ông là một nhà dân tộc học quan tâm đến nguyên tử luận (trái ngược với chính thể luận), và một sự hội tụ sâu sắc giữa nghiên cứu các vấn đề tiểu tiết này và lịch sử tự nhiên theo kiểu Linnaean. Theo diễn giải của Foucault Jacob về lịch sử tự nhiên, điều này có nghĩa là nghiên cứu hiện tượng văn hóa xã hội thông qua những biểu hiện bên ngoài, và làm mất đi tính lịch sử, thậm chí cả những nền văn hóa đơn lẻ, từ nghiên cứu dân tộc học của Boas. Xem xét phản chứng có thể từ một Boas theo thuyết chính thể luận (nghiên cứu của ông về phong cách, ý nghĩa, “tinh thần của một dân tộc”, văn bản, những giải thích thứ cấp, và tâm lý), tôi vẫn tìm thấy nhà lịch sử tự nhiên đó, và vẫn là người chi tiết. Tất cả những khía cạnh này trong thực hành của ông hiện ra như những biểu hiện bề mặt của tri thức (épistéme) cơ sở này, cung cấp một khung diễn giải duy nhất khiến người ta có thể hợp nhất phần lớn những nghiên cứu dân tộc học của ông. Nhìn chung, thế giới quan này để lại rất ít, hoặc là không để lại khoảng trống nào cho các cá nhân và chủ thể của họ.

Xem bản dịch toàn văn tại đây: anthropology-verdon-vietnamese