Người Mông Tin Lành ở Lào Cai: Cải đạo, thích nghi và bản sắc tộc người

PGS.TS Nguyễn Văn Chính (VNU) – TS. Nguyễn Thị Tâm (VICAS)

Trình bày tại Seminar Viện Dân tộc học, ngày 4.11.2013

sshot-10

Giới thiệu 

Báo cáo này trình bầy kết quả nghiên cứu thực địa về quá trình chuyển đổi niềm tin tôn giáo và nghi lễ truyền thống của một bộ phận người Hmong Tin Lành, Lào Cai và những ảnh hưởng do thay đổi tôn giáo lên lối sống và bản sắc tộc người của họ.
Thông tin sử dụng trong nghiên cứu này là kết quả của các đợt điền dã trong khuôn khổ để tài khoa học về chính sách tôn giáo ở ĐNA so sánh do CAPS thực hiện và vẫn đang được tiếp tục.
Trong đợt nghiên cứu thực địa năm 2013, chúng tôi đã thực hiện 20 cuộc PVS tại 4 thôn Có 2, Sín Chải (Phong Hải, Bảo Thắng), Bản Khoang và Tả Phìn (Sa Pa), quan sát các sinh hoạt tôn giáo tại cộng đồng (điểm nhóm) và tại gia đình. Cả hai nhóm người Hmong cải đạo và chưa cải đạo đã được hỏi để nói về niềm tin tôn giáo và suy nghĩ của họ về đạo Tin Lành.
Chúng tôi đã thực hiện PVS với 6 trưởng điểm nhóm Tin lành thuộc các hệ phái Hội thánh Tin Lành Miền Bắc, Liên Hữu Cơ đốc, Tin lành Trưởng Lão và một mục sư người Hmong.
Các cuộc thảo luận với lãnh đạo của tỉnh, huyện và xã đã được thực hiện để có được số liệu thống kê và quan điểm của địa phương về Tin lành ở người Hmong.
Trào lưu chuyển đổi sang đạo Tin Lành có xu thế tăng nhanh ở Việt Nam, không chỉ ở đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi mà ở cả khu vực nông thôn và đô thị vùng đồng bằng ở người dân tộc đa số.
Có những cách giải thích khác nhau về việc cải đạo sang Tin Lành. Các nhà thần học Tin Lành cho rằng có một quá trình diễn giải và đồng hóa văn hóa giữa nền văn hóa của người cải đạo sang Tin Lành; và việc nghiên cứu sự chuyển đổi của con người từ những nền tảng văn hóa khác nhau sang đạo Tin Lành đã mang lại sức mạnh và sự sáng tạo cho con người và nhà truyền giáo.
Người Hmong, cải đạo và chưa, có quan điểm khác nhau về Tin Lành.
Có người tin rằng Tin Lành đã cứu rỗi dân tộc Hmong, đưa họ đến tương lai tươi sáng, và cải đạo là con đường của sự sáng tạo và hình thành một nền văn hóa mới của người Mông thích ứng với trào lưu văn hóa có tính toàn cầu.
Ngược lại, có nhiều ý kiến cho rằng đạo TL đe dọa bản sắc văn hóa dân tộc, làm phai nhạt và tàn lụi văn hóa truyền thống của người Hmong, giết chết tính đa dạng của các nền văn hóa.
Hin YAV đã có bn handouts, bn đọc quan tâm tải về bản tiếng Việt từ kho dữ liệu số của YAV:
Tin Lành Hmong_NVC