Máy ghi âm KTS nào cho nhà nhân học ?

Đồ dùng không thể thiếu trong hành  trang điền dã của nhà nhân học là máy ghi âm.  Dòng thông tin trong quá trình phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm và đôi lúc chính là những ý tưởng lóe lên trong đầu, bạn chắc sẽ cần 1 máy ghi âm để lưu giữ lại những âm thanh quý giá đó. Một máy ghi âm tốt cũng là công cụ giúp bạn thâu âm bài giảng, ý kiến các chuyên gia bạn gặp trong các buổi hội thảo (mà ko phải lúc nào bạn cũng nhận được tài liệu hội thảo)….hay trong nhiều cảnh huống khác tôi không liệt kê hết ra đây.

Nguyễn Vũ Hoàng, một đồng nghiệp trẻ chia sẻ với tôi rằng, máy ghi âm cực kỳ quan trọng đối với việc điền dã của cậu ấy…Vì có những ý tưởng đột phá về lý thuyết khung, chợt đến từ những buổi phỏng vấn sâu rất tình cờ trên hành trình điền dã. Và máy ghi âm là phương thức tốt nhất lưu giữ trọn vẹn điều quý giá đó cho nhà nhân học.

Thế hệ các nhà nhân học tiền bối đã sử dụng máy ghi âm analog (băng từ) rất sớm. Tôi nhớ những bức anh chụp hành trang điền dã của các GS Từ Chi (trưng bày tại Bảo tàng Dân tộc học), Đặng Nghiêm Vạn. Vương Hoàng Tuyên, Hoàng Nam, Phan Hữu Dật đều có máy ghi âm băng với những phím bấm in dấu tay các bậc tiền bối cùng năm tháng điền dã.

1

Nếu các bạn sinh viên, muốn học làm nhân học 1 cách nghiêm túc, hãy dành dụm tài chính và khi có thể hãy tự thưởng cho mình 1 chiếc máy ghi âm tốt. Hiện nay, với công nghệ số, nhiều thế hệ và thương hiệu máy ghi âm đã có mặt ở Việt Nam nhưng chắc hẳn nhiều nhà nhân học trẻ sẽ băn khoăn đặt câu hỏi: Lựa chọn máy ghi âm nào? Tất nhiên với khả năng tài chính cho phép của nhà nhân học trẻ.

1. YÊU CẦU CỦA MỘT MÁY GHI ÂM CHO NHÂN HỌC

Tôi từng dùng qua khá nhiều máy ghi âm KTS và tôi cho rằng đối với nhà nhân học, một máy ghi âm cần thỏa mãn các điều kiện sau:

– Có khẻ cắm thẻ nhớ mở rộng để tăng thời lượng lưu trữ thông tin

– Có 2 nguồn cấp (pin chính lithion và pin xạc phụ AA hay AAA) để đảm bảo thời lượng ghi âm lâu dài trong khi điền dã.

Hai điều kiện trên sẽ tối ưu hóa thiết bị trong những điều kiện bạn điền dã ở những vùng chưa có điện lưới mà bạn không hề muốn bỏ sót bất cứ một lời nói nào của người dân bạn phỏng vấn.

– Nên chọn mua máy ghi âm của các thương hiệu nổi tiếng và hướng tới dòng Professional của các hãng. Tuy giá thành có cao hơn dòng phổ thông nhưng đảm bảo chất lượng ghi âm rất tốt ngay cả trong những điều kiện âm thanh loãng (hội trường, ngoài trời). Những dòng này thường đi kèm các tính năng mà có thể bạn không để ý tới nhưng với nhà nhân học, các tính năng chuyên nghiệp này khá là hay.

– Xem lựa chọn Máy ghi âm có ngõ cắm Micro để tăng cường khả năng thu âm là 1 tính năng đáng có

– Xem lựa chọn máy ghi âm có điều khiển từ xa là một tính năng ưu việt cần quan tâm để tăng khả năng cơ động khi cần ghi âm

– Xem lựa chọn máy ghi âm có “mũ lông” cản gió là một phần cần thiết khi ghi âm ở môi trường loãng.

– Xem xét các phần mềm đi kèm để NHẬN DIỆN DÒNG NÓI >>chuyển hóa thành văn bản, text và xử lý biên tập âm thanh là những điều đáng quan tâm đầu tư.

2. NHỮNG LỰA CHỌN TIÊU BIỂU (tính tới 2014)

Tôi cho rằng các mẫu máy ghi âm Professional của các hãng TASCAM, ZOOM, OLYMPUS, SONY, Marantz, ROLAND đều là những sự lựa chọn phù hợp cho nhà nhân học. Tuy nhiên tôi đánh giá cao 2 dòng sản phẩm của hãng TASCAM – DR series và ZOOM – Hn series.

Bản chất của hai máy ghi âm dòng này – theo thiết kế để phục vụ việc ghi âm thú chơi nhạc và ca hát của người sử dụng – Do đó, chỉ cần bạn nấc nhẹ nó cũng bắt dính ngay. Giá thành của chúng cũng không đến mức quá chát như Sony PCM-D50 Linear PCM Recorder  hay Olympus DS-7000,  Marantz PMD620 Voice Recorder PMD-620 Mark II

Tôi đánh giá cao hai mẫu máy.

a. Tascam DR 40 

1

Giá bán 2014

http://www.amazon.com/DR-40-4-Track-Portable-Digital-Recorder/dp/B005NACC6M

b. Zoom H4n 

3

Giá bán 2014

http://www.amazon.com/Zoom-Handy-Portable-Digital-Recorder/dp/B001QWBM62/ref=sr_1_1?s=musical-instruments&ie=UTF8&qid=1388886480&sr=1-1&keywords=zoom+H4n

Tất nhiên DR 40 chưa đủ tuổi để so với đàn anh DR 100 nhưng về giá thành, tôi cho là lựa chọn RẤT HỢP LÝ. Tascam Dr 40 như tôi thấy có đầy đủ các tính năng chuyên nghiệp phục vụ đắc lực nhà nhân học, mà ở tầm giá đó các máy ghi âm SONY, OLYMPUS hay PHILLIP tôi đều không thỏa mãn với khoản đầu tư của mình.

4

Zom H4n cũng nổi tiếng về độ bền khủng của nó và đã nhận được vô số lời khen tặng của những người thích xài máy ghi âm. Zoom H4n ngang ngửa TASCAM DR40 nhưng vẫn thua TASCAM Dr 100 chút đỉnh. Tuy nhiên so với việc đầu tư thêm gần 400 USD nữa để mua tascam DR 100, Zoom H4N cũng quá sáng giá trong cuộc cạnh tranh chi phí.

ƯU ĐIỂM

– Có 2 nguồn cấp chính phụ, thời gian ghi âm dài, linh hoạt với khe cắm thẻ nhớ SD

– Chất lượng ghi âm chuyên nghiệp

– Giá thành khá tốt

– Độ bền cao cùng quá trình điền dã nhân học

– Cổng giao tiếp USB với máy tính sẵn sàng kết nối

NHƯỢC ĐIỂM

– To, nặng, cồng kềnh

– Bạn hoàn toàn có thể lựa chọn các mẫu máy ghi âm HANDY của 2 hãng trên, ghi âm cũng rất tốt, có điều chúng ko thể kết nối micro mở rộng và cấp nguồn pin phụ. Hiệu năng ghi âm trong môi trường loãng giảm đáng kể. Tuy nhiên giá thành lại cực kỳ dễ chịu (tầm 50-80 USD)

10

MẪU MÁY KHUYẾN NGHỊ TASCAM DR 100 [Ở GIỮA]- KHI BẠN CÓ ĐIỀU KIỆN ĐẦU TƯ

2. MỘT SỐ KINH NGHIỆM KHI GHI ÂM TRONG ĐIỄN DÃ NHÂN HỌC

– Đảm bảo pin của máy xạc và dung lượng bộ nhớ của máy còn đủ dùng (cần kiểm tra thời gian ghi âm, mức năng lượng cho phép trước khi bắt đầu ghi âm).

– Luôn sẵn sàng pin xạc bổ sung (AA hay AAA) và 1 thẻ nhớ dự bị (đề phòng thẻ chính bị lỗi)

– Đừng quá phụ thuộc vào 1 máy ghi âm (nên sử dụng smartphone của bạn như 1 máy ghi âm dự phòng) – ghi chú bằng sổ chép để đảm bảo rằng ngay cả khi máy ghi âm bị lỗi ta vẫn có thông tin.

– Đổ dữ liệu ghi âm vào máy tính, các phương tiện lưu trữ khác ngay khi có thể. Đảm bảo rằng bạn luôn có nguồn dữ liệu đó trên vài thiết bị lưu trữ như laptop, ổ cứng di động, ổ cứng ảo trên mạng, thẻ nhớ dự phòng…. Công sức, thời gian và tiền bạc của bạn, rất có thể biến mất một cách vô duyên vô cơ nếu bạn ko lưu giữ chúng trong các thiết bị khác.

– Một smartphone tốt như Samsung hay Iphone có thể ghi âm tốt nhưng đừng vì thế mà ngại đầu tư 1 máy ghi âm chuyên dụng để làm nhân học. Smartphone sẽ đưa bạn đến nguy cơ ko nghe lại nổi những thông tin cần trong môi trường ghi âm loãng. Hay xem nó như là máy ghi âm phụ trợ mà thôi.

– Học cách sử dụng một phầm mềm biên tập âm thanh chuyên nghiệp. Tôi đặc biệt thích phần mềm Adobe Audition CS xx. Phầm mềm sẽ làm trong trẻo âm thanh bạn thu được, loại bỏ tạp âm không cần có cũng như cắt dán nối tách các vùng âm thanh theo ý thích của bạn.

– Cố gắng gỡ băng ngay khi có thể, sớm nhất sau khi bạn tiến hành phỏng vấn. Thời điểm đó giúp bạn duy trì nguyên vẹn các chi tiết, tình huống phỏng vấn. Hãy bổ sung chúng vào tài liệu gỡ băng hay các NOTE đính kèm file. Chúng rất có ích về sau trong lúc bạn hồi tưởng khi xử lý và phân tích dữ liệu, viết báo cáo….

– Đừng quên xin phép người được phỏng vấn cho phép bạn sử dụng tư liệu ghi âm đó vào mục đích nghiên cứu nhân học, nếu có thể xin họ chữ ký vào văn bản về sự đồng thuận  giữa người được phỏng vấn và nhà nhân học. Điều này rất quan trọng khi bạn công bố các kết quả nghiên cứu và đó cũng là một khía cạnh đạo đức của nhà nhân học.

– Khi rảnh, hãy nghe lại những phỏng vấn mình đã thực hiện và tự hỏi rằng mình có thể làm được gì TỐT HƠN NỮA nếu được làm lại buổi phỏng vấn này.

– Đừng ngại chia sẻ khó khăn trong các thao tác kỹ thuật và không ngừng học hỏi kinh nghiệm phỏng vấn, ghi âm từ những người khác, ngay kể cả từ những bạn trẻ. Tuổi trẻ luôn có thể mạnh về công nghệ.

Hy vọng chia sẻ của tôi phần nào có ích cho bạn trong việc lựa chọn 1 thiết bị ghi âm phù hợp với nhà nhân học trẻ.

Cũng mong được các bạn chia sẻ những kinh nghiệm thực hiện phỏng vấn, sử dụng máy ghi âm trong quá trình nghiên cứu điền dã để tôi được học hỏi và hoàn thiện hơn các kỹ năng làm nhân học của bản thân

N.A.T