Tiếp cận không gian: vấn đề về khái niệm và sự phân loại

TS. Nguyễn Văn Sửu

Phó chủ nhiệm Khoa Nhân học, ĐHKHXHNV HN

Bài viết đã công bố trên Tạp chí Dân tộc học số 3-2011, tr.58-64 

Tóm tắt: Tiếp cận không gian là một cách phân tích quan trọng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu khác nhau. Bài viết này trình bày và phân tích một số cách phân loại không gian với một lập luận rằng tài liệu nghiên cứu trong khoa học xã hội và nhân văn tránh đưa ra một khái niệm chung duy nhất cho không gian. Thay vào đó, chúng ta cần phân loại không gian để xác định nội hàm của từng khái niệm không gian sử dụng trong các phân tích và diễn giải về văn hóa và xã hội loài người.

Tiếp cận không gian là cách phân tích quan trọng trong khoa học tự nhiên và xã hội. Với các ngành khoa học xã hội và nhân văn, chúng ta thấy hiện hữu một số cách nhìn về không gian, gồm (1) cách nhìn phổ biến về không gian theo tư duy bề mặt ; (2) cách nhìn được Liz Bondi nhấn mạnh, đó là cách nghĩ ẩn sâu dưới bề mặt không gian: các quan hệ xã hội và thực hành (Bondi, 2005) ; và (3) nhận thức đa chiều về không gian (ngang, rộng và cao)” (Nguyễn Thanh Tuấn, 2007). Trong đó, bốn nguyên tắc quan trọng được Nigel Thrift coi là nền tảng cho mỗi cách tiếp cận không gian là: (1) lập luận cho rằng mọi thứ, từ những thứ nhỏ nhất, đều được phân bố theo bề mặt (spatial); (2) không có một đường biên đối với không gian, nghĩa là mọi không gian ở một mức độ ít hay nhiều đều lỗ chỗ hay bị xuyên thủng; (3) tất cả mọi không gian đều biến đổi, không có không gian tĩnh và ổn định; và (4) không có một loại không gian nào là duy nhất (Thrift, 2006).

Bn đc quan tâm có th tìm đc toàn văn bài viết này ti TC Dân tc hc số 3-2011, tr.58-64 
Hin YAV đang có bn đc th (sample/demo) mt s trang ca tài liu, bn nào quan tâm, vui lòng liên lc trc tiếp vi tác gi gi bài này ti YAV